راهکارهای تقویت مهارت تاب آوری در خانواده

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

پژوهشگر ادبیات و هنر دینی

10.22081/jpf.2026.73652.1075

چکیده

در جهان امروز با وجود انواع دغدغه‌ها و مشکلات اقتصادی و اجتماعی، خانواده برای حفظ استحکام و بقای خود نیازمند تاب‌آوری است. خانواده تاب‌آور، خانواده‌ای نیست که در نبود بحران و مشکل به زندگی خود ادامه دهد، بلکه خانواده‌ای است که هنگام بروز مشکلات و بحران‌ها از روش‌های مناسبِ مواجهه با مسئله استفاده می‌کند و به ‌جای فروپاشی یا افزایش تنش، از مشکل به‌مثابۀ فرصتی برای رشد اخلاقی، ارتباطی و معنوی بهره می‌گیرد. خانوادۀ تاب‌آور مسئله را فراتر از ظرفیت خود نمی‌داند؛ زیرا خداوند انسان را با مسائلی متناسب با ظرفیت او مورد آزمون قرار می‌دهد. همان‌طور که در قرآن آمده است: «لَا یُکَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا:[1] خدا هیچ‌کس را جز به اندازه توانایی‌اش تکلیف نمی‌کند». این اندیشه قرآنی و حقیقت دینی، بستر روانی و معنوی لازم را فراهم می‌آورد و انگیزه‌ای قوی برای نهادینه‌سازیِ رفتارهای مقاوم‌ساز در زندگی روزمره ایجاد می‌کند. بر اساس این بینش، روشن است که فعال‌شدن ظرفیتِ مقاومتِ خانوادگی، مستلزم تکرارِ هدفمند و روزمره رفتارهایی است که اعضا را در برابر فشارهای بیرونی تقویت می‌کند. هرچند عوامل متعددی در تقویت تاب‌آوری نقش دارند، در این نوشتار بر برخی از مهم‌ترین آنها از جمله تقویت ایمان و معنویت، تربیت فرزند مقاوم و ارتقای پیوند عاطفیِ ایمن تمرکز خواهد شد.
[1]. بقره: 286.

کلیدواژه‌ها