راهکار‌های تحقق خودکفایی در تربیت انسان از دیدگاه آیت‌الله حائری ‌شیرازی (ره)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

سطح 3 حوزه علمیه قم

10.22081/jpf.2026.74739.1089

چکیده

هدف اساسی تربیت در نظام فکری آیت‌اللّه ‌حائری ‌شیرازی، حاکمیت انسانیت بر نفسانیت است؛ بنابراین وظیفه اساسی والدین و مربیان نیز فراهم‌آوردن شرایط مناسب برای تحقق این هدف است. در اندیشه ایشان با توجه به استعدادهای درونی انسان (عقل، قلب و فطرت) برای رسیدن به این هدف، باید حاکمیت انسانیت از طریق قوای درون انسان و به گونه‌ای خودکفا حاصل شود. چگونگی تحقق این خودکفایی در حاکمیت انسانیت بر نفسانیت پرسش این پژوهش است. در این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و با بررسی آثاری که از این اندیشمند به نوشتار درآمده است، به تنظیم و تطبیق راهکارهای بدیع و متنوع موجود در این آثار با اهداف محوری و اصول تربیتی مورد‌نظر ایشان پرداخته شده است؛ در‌نهایت، راهکار‌های تحقق خودکفایی ذیل شش محور اساسی سامان‌دهی شد: ایجاد فضای رشد و شکوفایی واعظ درون، پرورش اوصاف فطری، رفع تعلقات دنیوی، اعطای بینش صحیح، پرورش قدرت تفکر و تربیت فطرت بر فطرت. این ساختار تربیتی متناسب با دستگاه فطرت و طبیعت انسان و برای تقویت بعد فطری اوست. ذیل هرکدام از این محورها، اصول و روش‌های تربیتی و نیز راهکارهایی بدیع و عملی برای اجرای آنها ارائه شده ‌است.