استاد سطح عالی حوزه علمیه قم و مبلّغ نخبه دفتر تبلیغات اسلامی
10.22081/jpf.2026.73978.1081
چکیده
طمأنینه، سکینه، آسایش، امنیت و اطمینانِ خاطر، واژههایی با مفهوم و معنای آرامش هستند. آرامش و سکینه، نعمت بزرگی است که تمامی خانوادهها در هر زمانی بهویژه امروزه بهشدت به آن نیاز دارند؛ چراکه زمینۀ رشد و کمال انسان، در سایه آرامش است. بشر برای رسیدن به مقام عالی فضل و کمال، بهشدت نیازمند آرامش و امنیت روحی و روانی است؛ چراکه ناامنی و اضطراب از توان آدمی میکاهد و مانع تمرکز بر اهداف انسانی میشود. بر همین اساس روشهای مختلفی در فرهنگ اسلامی برای آرامش فرد مسلمان و خانوادهاش تدارک دیده شده است که همه آنها بسترهای لازم برای آرامش در زندگی را فراهم میکنند.
در فرهنگ متعالی اسلام، بعد از ایمان در جایگاه عامل و ریشۀ اساسی آرامش، دستورهای شایستهای بیان شده است. اگر انسان با ایمان کامل به خداوند آن اعمال و دستورات واجب و مستحب را در برنامه زندگی خود بگنجاند و بر اساس رهنمودهای الهی عمل کند، هیچگونه نگرانی نخواهد داشت و همواره در اطمینان و آرامش کامل به سمت رشد حرکت خواهد کرد. همچنان که خدای متعال دوستان و اولیای خود را که همواره با خدای سبحان ارتباط دارند و فرامین پروردگار خود را با جان و دل و عاشقانه و عارفانه انجام میدهند، افرادی دلآرام و دور از حزن و اندوه معرفی میفرماید: «أَلَا إِنَّ أَوْلِیَاءَ اللَّهِ لَا خَوْفٌ عَلَیْهِمْ وَلَا هُمْ یَحْزَنُونَ:[1] آگاه باشید، بهیقین دوستان خدا نه بیمی بر آنان است و نه اندوهگین میشوند».
بهیقین هر کسى که خود را در پناه خدای امنیتبخش قرار دهد، از غیر او خوف و نگرانی نخواهد داشت. کسی که با خدای چارهساز و بندهنواز ارتباط نزدیک دارد، دیگر کسی نمیتواند او را بترساند و نگران کند.
تا خدا بنده نواز است به خلقش چه نیاز؟
میکشم ناز یکی تا به همه ناز کنم
در فرهنگ قرآنی و اسلامی مصادیق و نمونههای فراوانی برای ایجاد آرامش بیان شده است؛ از جمله ذکر، دعا، نماز، روزه، حج، توبه، توکل، امید، صبر، انس با قرآن، عفت و پاکدامنی، دوستی با نیکان، دلداریدادن گرفتاران و ... . برخی از این عوامل پیشگیرانه، زمینهساز آرامش فردی هستند و برخی آرامش فردی و اجتماعی را همزمان فراهم میآورند. در یک کلام هر عمل صالحی که برای خدا انجام میگیرد، عبادت محسوب میشود و آرامشآفرین است. در این نوشتار به بررسی نکاتی ارزشمند دربارۀ مهمترین عوامل آرامش روح و روان در خانواده از دیدگاه قرآن و روایات میپردازیم.
[1]. یونس: 62.